BODPOD

Air Displacement Plethysmography

Met Air Displacement Plethysmopgraphy (ADP) wordt de vetmassa en vetvrije massa van een persoon bepaald. BODPOD is de commerciële naam van het apparaat. ADP is een valide en betrouwbare indirecte methode voor het bepalen van de lichaamssamenstelling. Het kan kleine veranderingen in lichaamssamenstelling weergeven. Het apparaat meet het lichaamsvolume en het lichaamsgewicht van een persoon. Met deze gegevens kan de lichaamsdichtheid, de vetmassa en vetvrije massa berekend worden.

 

Hoe wordt een meting uitgevoerd?

Personen zijn nuchter bij de uitvoering van de meting (>2 uur niet gegeten en gedronken) en mogen  2 uur voorafgaand aan het onderzoek geen intensieve lichamelijk inspanning verrichten. Ze dragen nauwsluitend ondergoed of badkleding. Voor de meting in de BODPOD wordt de lichaamslengte bepaald en het gewicht gemeten. De persoon gaat vervolgens in de BODPOD zitten met de handen op de knieën, rustig ademend en een badmuts over het hoofd. De badmuts is bedoeld om het volume van het haar te beperken. In 10 minuten wordt het lichaamsvolume gemeten. De lichaamsdichtheid wordt berekend door het lichaamsgewicht te delen door het lichaamsvolume. Het percentage lichaamsvet wordt berekend met de formule van Siri: vetmassa percentage = 495 / lichaamsdichtheid – 450. Voor de lucht in de longen wordt gecorrigeerd.

 

Betrouwbaarheid

Bij herhaalde metingen, zowel op dezelfde dag als tussen verschillende meetdagen, is er een minimaal verschil in uitkomst (1,7-4,5%). Deze uitkomsten zijn in overeenstemming met een meting van lichaamssamenstelling middels DXA en de onderwatermethode. Er een verschil van gemiddeld 3% tussen uitkomsten bij twee verschillende onderzoekers.1 Bij overgewicht is er sprake van een overschatting van het vetmassapercentage.

Toepasbaarheid

Een meting met de BODPOD gaat snel, is niet invasief en wordt door personen niet als belastend ervaren. Bovendien is het prettig dat de BODPOD ook kleine veranderingen in lichaamssamenstelling detecteert. Het apparaat is wel duur, moeilijk verplaatsbaar en niet bruikbaar bij personen met claustrofobie. De te meten persoon moet kunnen zitten en staan, en bereid zijn om in ondergoed/badkleding gemeten te worden. De benodigde, dagelijkse kalibratie kost meer tijd dan de meting. Om die reden is het aan te raden meerdere metingen achter elkaar te plannen.

 

Ervaringen

In het UMC Utrecht wordt de BODPOD vooral gebruikt voor onderzoeksdoeleinden. Recent is een groep patiënten met een bloedstollingsziekte gemeten. Zij trainden voor een fietstocht van 900 km. Ze zijn op vier momenten gemeten: voor aanvang training, tijdens training, vlak voor de tocht en na de tocht.

 

Auteurs

Anne van Dijk, ir. Annemieke Kok, Francis Hollander, Sytske Runia, Elles Steenhagen, Nutritional assessment laboratorium, Afdeling Dietetiek UMC Utrecht

De herkomst van dit stuk is van het Nederlands Tijdschrift voor Voeding en Diëtetiek.

 

Referenties:
  1. Fields DA, Goran MI, McCrory MA. Body-composition assessment via air-discplacement plethysmography in adults and children. Am J Clin Nutr 2002;75(3):453-67.