Indirecte Calorimetrie

Draagbare indirecte calorimeter

Formules schatten het energieverbruik van gezonde personen acceptabel, maar kunnen bij afwijkende lichaamsstelling, ouderen en zieken een grote inschattingsfout geven. Meten van het rustmetabolisme met indirecte calorimetrie is dan nodig. De kostprijs van deze apparatuur is hoog. Sinds enkele jaren zijn goedkopere varianten op de markt om het rustmetabolisme te bepalen.

 

Toepassing

De draagbare indirecte calorimeters, zoals de Fitmate en Medgem, bepalen het rustmetabolisme aan de hand van het zuurstofverbruik, terwijl de traditionele indirecte calorimeters zowel zuurstofgebruik als kooldioxideproductie meten. Voor berekening van de kooldioxideproductie wordt uitgegaan van een vaste verbranding van het lichaam. De respiratoir quotient (RQ), de verhouding tussen zuurstof en kooldioxide, is standaard ingesteld op 0,85. Dit is handmatig aan te passen, wanneer een specifieke RQ bekend is van een patiëntengroep.

Hoe wordt een meting uitgevoerd?

De meting is grotendeels vergelijkbaar met traditionele indirecte calorimetrie. Het wordt bij voorkeur nuchter uitgevoerd, zonder intensieve inspanning voorafgaande aan de meting. Afhankelijk van het gebruikte systeem wordt een mondstuk met neusclip, masker of canopy (doorzichtige kap) gebruikt. Indien de canopy gebruikt wordt, dient de meting liggend plaats te vinden. Bij masker of mondstuk kan de meting ook in een comfortabele stoel plaatsvinden. Na automatische kallibratie van het systeem, wordt gedurende ca. 10-15 minuten het zuurstofgebruik in rust gemeten. Met de gemiddelde waarde van de laatste 8-10 minuten wordt het rustmetabolisme berekend.

Betrouwbaarheid en validiteit

Bij normale aerobe verbranding kan het meten van alleen zuurstofgebruik voldoende zijn. De standaard ingestelde RQ kan een kleine variatie met zich meebrengen, tot maximaal 2,3%.

De betrouwbaarheid van de Fitmate en de Medgem is goed (in meeste studies r>0,90). De draagbare calorimeters zijn nauwkeuriger dan formules in het bepalen van het rustmetabolisme.1 De uitslag van een traditionele indirecte calorimeter is vergeleken met de Fitmate en de Medgem. Dit gaf de volgende afwijking:

Tabel – gemiddeld verschil in uitslag tussen de Fitmate en Medgem en een traditionele calorimeter

Fitmate Medgem
Aantal Afwijking (kcal/dag) Aantal Afwijking (kcal/dag)
Gezonde personen 60  6 (±81) 50 5 (± 113)
Ziekenhuis patiënten 37 34 (±185) 24 -162 (± 208)
Personen met Anorexia Nervosa

 

15 87 (± 181) 12 -123 (± 265)

Aanschaf van een draagbare indirecte calorimeter

De Fitmate lijkt het meest op een traditionele indirecte calorimeter en kan aangeschaft worden met masker of canopy. De Medgem doet het meest denken aan een inhalator en heeft een mondstuk. Over het algemeen wordt de canopy als prettiger ervaren dan een mondstuk of masker. De prijs van een draagbare calorimeter is een vijfde van de prijs van een traditionele calorimeter.

 

Auteurs

Dr. Jacqueline Langius, Onderzoeks- en innovatiecentrum Voeding & Diëtetiek, De Haagse Hogeschool en Diëtetiek en Voedingswetenschappen VUmc

De herkomst van dit stuk is van het Nederlands Tijdschrift voor Voeding en Diëtetiek.

 

Referenties:
  1. Hipskind P, Glass C, Charlton D, et al. Do handheld calorimeters have a role in assessment of nutrition needs in hospitalized patients? A systematic review of literature. Nutr Clin Pract. 2011;26(4):426-33