Spierechografie

Spierechografie

Spierechografie is een indirecte methode voor het meten van de totale spiermassa en de spierstatus op lokaal niveau. Het is goedkoop, snel en mobiel.

Wat is spierechografie?

Met spierechografie kan de hoeveelheid spiermassa worden gekwantificeerd, en kan worden bekeken of er sprake is van vetopslag in de spier. Dit laatste is een maat voor spierkwaliteit. Spierechografie maakt gebruik van terugkaatsing van ultrageluid (geluid met een zeer hoge frequentie). Met behulp van een transducer wordt ultrageluid door het lichaam gezonden. Deze geluidsgolven worden door het lichaam teruggekaatst, door de transducer opgevangen en door de computer omgezet in een echobeeld. Dit echobeeld is een dwarsdoorsnede van het lichaam. Met de dwarsdoorsnede kan onder andere de grootte van een spier (spieroppervlak) worden bepaald. Door de grootte van verschillende spieren over het lichaam te meten, kan de totale spiermassa met een voorspellingsformule worden geschat.

 

Validiteit en betrouwbaarheid

De validiteit en betrouwbaarheid van spierechografie op lokaal niveau zijn onder andere afhankelijk van de kwaliteit van de transducer en de scantechnieken van de echografist. Een conclusie uit onze nog te publiceren systematische review naar de toepasbaarheid van spierechografie bij ouderen is dat spierechografie valide en betrouwbaar is voor het kwantificeren van spiermassa (vergeleken met MRI, CT-scan of DEXA). Oppervlakkige en grote spieren, zoals de bovenbeenspieren, zijn gemakkelijker in beeld te brengen zijn dan kleinere, dieper liggende spieren. Vervolgonderzoek naar de validiteit en betrouwbaarheid van echografie voor het bepalen van spierstatus is nodig, voordat echografie in de praktijk kan worden ingezet.

 

Vertaling naar de praktijk

Echografie kan een belangrijke rol spelen in de vroege herkenning en behandeling van spiermassaverlies. Aangezien spierechografie ingezet kan worden om spiermassa op regionaal niveau te meten, kan het handvatten bieden voor het starten van gerichte interventies. Bijvoorbeeld, bij spiermassaverlies in de onderste ledematen kan krachttraining van de onderbenen onderdeel van de behandeling zijn. Het uitvoeren en uitwerken van spierechografie van het bovenbeen kost ongeveer 20 minuten.

 

Soorten en maten

Echografietoestellen zijn er in verschillende soorten en maten; van relatief eenvoudig en draagbaar tot duur en geavanceerd. Voor het uitvoeren van spierechografie in de praktijk is kennis van de anatomie van spieren van belang en is een training in de toepassing van het toestel en interpretatie van de scans noodzakelijk.

 

Onderzoek naar toepasbaarheid

Het lectoraat Healthy Ageing, Allied Health Care and Nursing van de Hanzehogeschool Groningen doet onderzoek naar de toepasbaarheid van spierechografie, waarbij onder andere de validiteit en betrouwbaarheid van echografie ten opzichte van MRI voor het kwantificeren van spieren zal worden bepaald. Ook wordt onderzocht of spierechografie kan worden ingezet om veranderingen in de spierstatus in de loop der tijd te beoordelen. Tot slot wordt de relatie tussen spiermassa (gemeten met behulp van spierechografie) en fysiek functioneren, zowel in een gezonde populatie van 50-plussers als in de klinische populatie, onderzocht.

 

Auteurs

Willemke Nijholt, promovenda lectoraat Healthy Ageing, Allied Health Care and Nursing en Harriët Jager-Wittenaar, Lector Clinical Malnutrition and Healthy Ageing, Hanzehogeschool Groningen

 

De herkomst van dit stuk is van het Nederlands Tijdschrift voor Voeding en Diëtetiek.